مهدى فرمانيان
160
آشنايى با فرق تشيع ( فارسى )
بدين ترتيب شيعه را مذهبى غاليانه معرفى مىكنند . « 1 » از جمله باورهايى كه به ظاهر ميان شيعه و غاليان مشترك است ، شفاعت است كه در برخى از موارد با اباحىگرى و بىبندوبارى غاليان خلط شده است . اين خلط از آنجا ناشى شده است كه گروههايى از غاليان مىگفتند : « هر كه امام و پيامبر را شناخت ، هر كارى خواست مىتواند انجام دهد و همه احكام شرع از او برداشته مىشود . » « 2 » اين طرز تلقى بهگونهاى مشابه در ميان برخى از عوام شيعه نيز جريان دارد ؛ بهگونهاى كه در نهايت شفاعت را بهعنوان يك كارخانه عظيم گناهسوزى تلقى كرده ، يدك كشيدن نام « شيعه » و دوستدار اهل بيت بودن ( ع ) را مجوّزى براى گناهان مىدانند ؛ چنانكه شاعر آنان مىگويد : ناجى ، گر معامله روز حشر با على ( ع ) است * من ضامنم تو هرچه بخواهى گناه كن همين طرز تلقّى بهانه به دست وهابيون و برخى از نويسندگان اهل سنت داده تا به شدّت بر مكتب تشيع بتازند . همچنين همين نگرش به شفاعت از سوى برخى از خاورشناسان بهعنوان عقيدهء اصيل شيعى مطرح شده است . « 3 » در حالىكه با مراجعه به روايات شيعى درمىيابيم كه امامان شيعه به شدّت بر انجام واجبات و دورى از محرّمات از سوى شيعيان تكيه كرده « 4 » و اين تأكيد را به جايى رساندهاند كه براى معرفى يك شيعهء نمونه چنين فرمودهاند : « اگر در شهر چند هزار نفرى ، يك شيعه وجود داشته باشد ، بايد همو پرهيزكارترين افراد آن شهر باشد . » « 5 » دانشمندان شيعى به پيروى از امامان شيعه ضمن تأكيد بر مسئله شفاعت ، نه تنها آن را تشويق به گناه ندانسته ، بلكه با مطرح كردن آثار تربيتى مهم آن همچون ايجاد اميد و مبارزه با روح يأس ، ايجاد رابطهء معنوى با اولياء اللّه ، تحصيل شرايط شفاعت و توجه به سلسله شفيعان مطرح شده در روايات همانند پيامبر ( ص ) ، ائمه ( ع ) ، مؤمنان ، امانت ، صلهء رحم ، قرآن ، جهاد ،
--> ( 1 ) . ر . ك : غاليان ، كاوشى در جريانها و برآيندها ، ص 224 - 290 . ( 2 ) . المقالات و الفرق ، ص 39 و 63 ؛ فرق الشيعة ، ص 49 . ( 3 ) . دونلوسن ، عقيدة الشيعة ، ص 333 . ( 4 ) . ميزان الحكمة ، ج 5 ، ص 231 ، 236 ، 237 و 242 . ( 5 ) . همان ، ص 164 .